چهل سال خوزستان

یک دیدگاه:
◇ چرا خوزستان به این روز افتاد؟!
در حقیقت یکی از ده ها علل بی آبی خوزستان و تشنگی این روزهای آن برمی گردد به دوران احمدی نژاد و پروژه سد گتوند;
پروژه ای که بعدها آنرا “فاجعه ملی” نام نهادند و در بین کارشناسان محیط زیست به “موزه عبرت محیط زیست” معروف گشت.
چند دهه قبل نظریه ساخت سد گتوند مطرح شد که پس از طی دوره تحقیقاتی و بررسی شرایط منطقه پژوهشگران و محققان به این نتیجه رسیدند که با توجه به تپه های نمکی گچساران در اطراف منطقه اجرای این پروژه خطرات مرگباری برای محیط زیست دارد و عملا عملیات اجرای آن متوقف و از دستورکار خارج گشت.
تا سالها بعد و در دوره احمدی نژاد مسئولان و مدیران وی تحقیقات صورت گرفته را رد کردند و ادعا نمودند تپه های نمکی در مسیر آب نیست و در اوج مخالفتهای محققان و حامیان محیط زیست این پروژه با اهداف تولید انرژی برق آبی کلید خورد.
جالب اینکه برای جلوگیری از برخورد آب با تپه های نمکی راهکار سازندگان سد، ساخت پتوی روسی بود!
پتوی روسی در حقیقت دیواریست که با خاک رس در محل تلاقی آب با تپه های نمکی با صرف هزینه هنگفت ساخته شد. البته باز هم پژوهشگران بارها اعلام کردند این کار فایده ای ندارد و نمک در نهایت به آب نفوذ خواهد کرد اما مرغ مدیران احمدی نژاد و در راس آن خود وی یک پا داشت!
سرانجام در اواخر دوره احمدی نژاد سد گتوند آبگیری و به دست وی افتتاح شد.
اما هنوز ده روز از آبگیری سد نگذشته بود که خبر رسید در دیواره خاکی پتوی روسی شکاف ایجاد شده و تپه های نمکی وارد آب شده است و هرچه بیشتر می گذشت این فاجعه شدیدتر می شد.
جالب است بدانید هم اکنون مقدار نمکی که در آب سد گتوند وجود دارد بیش از ده برابر شوری آب اقیانوس است (نمک اقیانوس ها بطور معمول ۲۸ گرم در لیتر است و نمک آب دریاچه سد گتوند ۳۰۰ گرم در لیتر است)
نقطه بد و فاجعه بار ماجرا این بود که این آب وارد کارون می شد و تخمین زده شده تاکنون ۱۷ میلیون تن نمک وارد کارون شده است و سالانه ۳۰ درصد به شوری آب کارون افزوده می شود!
تنها در یک مورد بیش از ۴۲۰ هزار هکتار زمین تحت آبیاری سد گتوند که محصولاتی مانند گندم و ذرت و نیشکر کشت می کردند به خاطر شوری بیش از حد آب به نمکزار تبدیل و نابود شدند.
علاوه بر موارد فوق بادهای شدید آن منطقه باعث پخش نمک در آسمان و جابه جایی نمکها روی سطح مناطق اطراف گردید و بسیاری از آن زمینها نیز خشک شد.
دردناکتر اینکه هدف ساخت این سد که تولید انرژی برق آبی بود با شور شدن بیش از حد آب باعث خوردگی توربین ها شد و آنها را از کار انداخت و نه تنها این هدف محقق نشد که حتی شرکتی هم که این توربین ها را گارانتی کرده بود بعلت شوری بیش از حد مجاز آب زیر بار این گارانتی نرفت.
هزینه ساخت سد گتوند به حدی بالا بود که این سد یکی از پرهزینه ترین سدهای ایران است!
گتوند فاجعه ای بود مانند سایر فجایع تلخ آن دوره که کمتر کسی می توانست اینگونه محیط زیست پایتختِ آب و انرژی کشورمان را به نابود بکشاند و عوارض آن سالها و دهه ها ادامه خواهد داشت…
👤علی سجادی