روسیه و ایران
خبرگزاری اسپوتنیک در گزارشی تحلیلی می نویسد اغراق آمیز است اگر روابط ایران و روسیه را استراتژیک بخوانیم و علت آن را حافظه جمعی ایرانیان از آسیبهایی که روسیه تزاری، اتحاد شوروی و فدراسیون روسیه به منافع ملی ایران زده اند می داند؛
«این امر بیشتر به دلیل عدم اعتماد است. تعجب آور است ، اما تاریخ دوران گذشته هنوز هم نقش مهمی برای ایرانیان در روابط با روسیه ایفا می کند. این لیست طولانی است: عهدنامه صلح گلستان (۱۸۱۳) و ترکمانچای (۱۸۲۸)، که انتقال جنوب قفقاز را به حوزه حقوقی روسیه تضمین کرده است؛ توافق نامه تقسیم مناطق نفوذ در ایران بین روسیه و انگلیس (۱۹۰۷) ؛ مداخله نیروهای روسی در شمال ایران در سال ۱۹۱۱ ، همانطور که در ایران می گویند، اشغال این کشور در سال ۱۹۴۱ توسط نیروهای مسلح شوروی و انگلیس، فعالیت های حزب توده با حمایت اتحاد شوروی؛ تلاشی برای جدایی آذربایجان توسط اتحاد شوروی (۱۹۴۶) ؛ حمایت شوروی از جمهوری مهاباد (۱۹۴۶) ؛ کارزار شوروی در افغانستان (۱۹۷۹-۱۹۸۹) ؛ حمایت فعال از صدام حسین در جنگ ایران و عراق (۱۹۸۸ -۱۹۸۰ )؛ قرارداد گور-چرنومیردین (۱۹۹۵) ، که همکاری نظامی- فنی بین روسیه و ایران را مسدود کرد. ساخت طولانی مدت نیروگاه اتمی بوشهر (۲۰۱۱ – ۱۹۹۵ ) ؛ حمایت روسیه از تحریم های ضد ایرانی در شورای امنیت سازمان ملل (۲۰۱۰-۲۰۰۶)؛ داستان تحویل سامانه های موشکی ضد هوایی S-300 و سایر قراردادهای همکاری نظامی – فنی(۲۰۱۵ -۲۰۱۰)؛ روابط بازرگانی بین فدراسیون روسیه و اسرائیل ؛ به عقیده ایرانیان، تقسیم ناعادلانه دریای خزر.
خانم ماندانا تیشه یار، استادیار دانشگاه تهران ، دکترای علوم سیاسی، شعارهای ضد روسی در اعتراضات مردمی پس از انتخابات ۲۰۰۹ را به عنوان مثال ذکر می کند.»
بر این فهرست می توان چند مورد دیگر هم افزود.
نخستین نکته ای که باید یادآور شد مشابهت نسبی سیاست رژیمهای روسیه، تزاری، شوروی و رژیم کنونی آن کشور در قبال ایران است، که می توان آن را کمابیش برآیندی از موقعیت ژئپولتیک روسیه دانست. ولی باید این نکته را هم افزود که نمی توان آن کشور را به این خاطر سرزنش کرد، روسیه یا هر کشور دیگری حافظ منافع خود است و نه دیگران!
اما در دهه های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ خورشیدی آرزو و کوشش یک سد و پنجاه ساله ایرانیان برای ایجاد صنایع سنگین از قبیل صنایع فلزگدازی، ماشین سازی، تراکتورسازی و چند رشته صنعتی دیگر با کمک اتحاد شوروی و علیرغم تمایل متحدین غربی ایران ممکن شد. هرچند مخالفت متحدین غربی جدی بود، ایران خود را موقعیتی قرار داده بود که توانست با کمک بلوک مقابل زیربنای صنعت سنگین خود را ایجاد کند. همزمان پیشرفته ترین جنگ افزارهای غربی را دریافت کند. علاوه بر آن سد تحویل صنایع سنگین غربی هم به این ترتیب شکسته شد. نمونه آن کارخانه های تولید فولاد مستقیم و تولید فولاد از آهن قراضه، بلبرینگ سازی و بسیاری دیگر.
متن مقاله اسپوتنیک:
***
نیز نک به:
دیدگاهتان را بنویسید