بیژن شاهمرادی

یکم زن بودن در فرهنگ ایرانی ۱- بارها شنیده و شاید چنین گفته باشیم که: پسر هوشنگ، یا هر کس دیگر، زن گرفت، آدم شد!به دیگر سخن، این پسر، پیشتر تخس بود و رفتار بیرون از هنجار آدمیگری داشت. اکنون که زن خواسته، سر به راه شده و به رفتار بهنجار روی کرده است. پرسش […]

مردمشناسی فرهنگی و سیاست / ۱فرمانروایی و فرمانروا چرا شیفتگی؟ چرا برخی رهبران سیاسی را همگان بی چند و چون می پذیرند؟پهلوانِ قهرمان در فرهنگ سیاسی / اجتماعی ایرانی پیش انگاره (=فرض) دربارهء فرمانروا چنین است: – پهلوان است و بر همه چیره پس قهرمان است. – داناترین است و دادگرترین، خود، نماد راستی و […]

آیینهای سوگواری در لُرِ بزرگ (بختیاری) در سده ۱۴ میلادی مراسم ماتم و عزاداری در ایذه «از غرایب اتفاقاتی که آن روز بر سر من آمد این بود که وقتی وارد شدم دیدم قضات و خطیبان و سادات به دیوار تالار تکیه زده ­اند. ازکثرت جمعیت جا نبود همه مردم یا می­ گریستند یا تظاهر […]

رژیم پیشین ایران رژیمی دیکتاتوری و رویهمرفته سکولار بود که علی القاعده به لحاظ فراساختاری مشکلی برای گشایش در امور سیاسی نداشت.هر چند در چند دهه گذشتهٔ نزدیک، شمار حکومتهای دیکتاتوری که از درون راه به دمکراسی گشودند بسیار اندک هست. شاید نمونه کره جنوبی مثال شاخص آن باشد و درجاتی پایینتر ترکیه.حکومت پهلوی نه […]

روشنفکری سیاسی ما پشیمان******************کم نیستند کسانی که خود را برای یاری در فروانداختن رژیم پیشین کشور سرزنش می کنند و به تلخی. دستاوردهای رژیم پیشین در بسیاری زمینه ها درخور که چشمگیر بود. در برخی زمینه ها بسی فراتر از سهمی که نظام قدرت جهانی برای کشوری جهان سومی و واپسمانده که درآمد ارزی عمده […]

العاقل یکفی بالإشاره والجاهل لا یکفی بالف عباره !دیر شد، دیر می شود، بارها و بارها. چرا؟******************************************۱- رضا شاه پهلوی:همهء مدارک، اسناد و قرینه ها به روشنی نشان می دهد که رضا شاه از «امکان»، و نه «احتمال»، حملهء متفقین بی هیچ کم و کاستی آگاه بود و کاملاً می دانست از وی و ایران […]

هر از چند گاهی شنیده یا دیده می شود کسانی که سالیانی دراز از میهن خود دور بوده اند هنگامی که پایان زندگی خود را نزدیک می بینند می خواهند که پس از مرگ تنشان را به کشور زادگاهشان برگردانده در آنجا به خاک بسپارند. در میان چنین کسانی همه گونه مردمی دیده می شوند؛ […]

یکم: بختیاریبرابر سندهای نوشتاری در دسترس، بَهرِ کم در روزگار نزدیک به ما دگرگونی چشمگیری در برگزاری آیینهای سوگواری در بختیاری روی نداده است. با اینهمه، واژگانی که در یادکرد این آیینها در نوشته های یکی از بزرگان پیشین بختیاری به کار رفته می تواند ما را به دریافت و برداشت خود این مردم از […]

استوره بازگویی و در بُنِ خود بازآفرینی کارهایی ست که مردم روزگاران گذشته می پنداشتند در زمان بی آغاز و بی انجام (Ilo Tempora)روی داده و دربارهء ایزدان و آفریدگان و پیوند میان ایشان است. نیز استوره نشاندهندهء جایگاه آدمیان در این جهان است. این بازگویی و بازآفرینی، کاری ست ورجاوند. استوره پدیده ای ست […]

چکیده:زبان انباشته ای از واژه ها و همه سامانه پیوسته به کاربرد آن واژه ها ست که گروهی از مردم برای فراهم کردن پیوند با یکدیگر به کار می گیرند. گویش، گونه ویژه ای از یک زبان است که گروهی از مردم به آن سخن می گویند می‌شود که واژگان، دستور زبان و واگویه ای […]