مردمشناسی

هر از چند گاهی شنیده یا دیده می شود کسانی که سالیانی دراز از میهن خود دور بوده اند هنگامی که پایان زندگی خود را نزدیک می بینند می خواهند که پس از مرگ تنشان را به کشور زادگاهشان برگردانده در آنجا به خاک بسپارند. در میان چنین کسانی همه گونه مردمی دیده می شوند؛ […]

یکم: بختیاریبرابر سندهای نوشتاری در دسترس، بَهرِ کم در روزگار نزدیک به ما دگرگونی چشمگیری در برگزاری آیینهای سوگواری در بختیاری روی نداده است. با اینهمه، واژگانی که در یادکرد این آیینها در نوشته های یکی از بزرگان پیشین بختیاری به کار رفته می تواند ما را به دریافت و برداشت خود این مردم از […]

داستان دوازده برادر و ننه سرما و چله بزرگ و چله کوچک:چله‌ی بزرگچله‌ی کوچکچارچارسدهاَهمن‌ و بهمنسیاه‌بهارو سرما پیرزنزمستان به دو بخش تقسیم می شود :چله بزرگ(چله کلان )چله کوچک (چله خرد )_ چله بزرگ از ( یکم دی ماه تا دهم بهمن ماه) و چهل روزِ تمام هست .چله کوچک از(یازدهم بهمن تا پایان بهمن […]

استوره بازگویی و در بُنِ خود بازآفرینی کارهایی ست که مردم روزگاران گذشته می پنداشتند در زمان بی آغاز و بی انجام (Ilo Tempora)روی داده و دربارهء ایزدان و آفریدگان و پیوند میان ایشان است. نیز استوره نشاندهندهء جایگاه آدمیان در این جهان است. این بازگویی و بازآفرینی، کاری ست ورجاوند. استوره پدیده ای ست […]

شاید بتوان گفت افراسیاب یکی از پلیدترین چهره های استوره ای ایرانی ست، اگر نه پلیدترینشان. چرا او را پلید می یابیم؟ چه می کند که چنین پلید می نماید؟از نامش آغاز کنیم؛یکی معنیهای نام وی را پورداوود به گفتاورد از فردینانـد یوسـتی برگرفتـه از واژه Frangrasyan (فْرنگْرَسیَن) اوستایی، به معنی « کسی که بسیار […]

نوشته Kishan Khoday قدرت استوره‌شناسی، از جمله موارد دیگر، در توانایی آن در ایفای نقشِ بستری برای روح خلاق است. استوره‌شناسی به مردم درکی از ریشه‌هایشان می‌دهد، برای مثال از طریق روایت‌هایش پیرامون ریشه‌ها و بنیان‌های کیهان و جهان، و داستان‌هایی درباره ظهور یا زوال یک جامعه. استوره، ماجراجویی‌های دلیرانه بشریت را برای چیره شدن […]

در همه سرزمینهای پیرامون بختیاری آیینهای سوگواری کمابیش همانند روش سوگواری بختیاریان است. به دیگر سخن، در پهنه گسترده ای از ایران همین گونه سوگواری کرده یا می کنند. هرچند در برخی جاها بخشهایی از آیینها کنار گذاشته شده است.در لرستان، همسایه شمال باختری بختیاریان، و کهگیلویه و بویر احمدی در جنوب باختری و خاوری […]

کٌشتن مردانی که در «کلان» (Clan) زنانه دیده می شدند، همچون نمونه «زنان آمازون» که در پژوهشنگاری «زن بودن در بینش ایرانی» یاد شد، یا آیین «داماد کٌشون» در میان لکها، درست همسنگِ آیینهای «دزدیدن عروس» یا بد دین و بیخرد خواندن پهلوان _ قهرمانانِ دامنهء بینش زنسالاری و مادر تباری است. به دیگر سخن، […]

« ذهن انسان برای فهم هستی نیازمند پاسخ است و اسطوره‌ها، پیش از درکماهیت علم این‌کار را برای بشر انجام می‌دادند». میرچا الیاده «استوره چیزی ست که هرگز اتفاق نیفتاده ولی همیشه حقیقت دارد.» کارین آرمسترانگ . استوره‌شناسی ارزشی پایه ای دارد، زیرا؛ چارچوب‌هایی بنیادی برای فهم و دریافتن بشر فراهم می‌کند. استوره‌شناسی ارزشمند است […]

(اهلی کردن مردان) این که همچنان می گوییم « پسر فلانی زن گرفت آدم شد» درست یادآوری آن باور کهنی ست که زن انسان شمرده می شد، و به دیگر سخن داستان «اهلی کردن» مردان یا به گونه ای گسترده تر اهلی کردن نژاد انسان است. زنان از دید آن فرهنگ توانمندیهای جادویی داشتند؛ زادن، […]