مردمشناسی

یکم زن بودن در فرهنگ ایرانی ۱- بارها شنیده و شاید چنین گفته باشیم که: پسر هوشنگ، یا هر کس دیگر، زن گرفت، آدم شد!به دیگر سخن، این پسر، پیشتر تخس بود و رفتار بیرون از هنجار آدمیگری داشت. اکنون که زن خواسته، سر به راه شده و به رفتار بهنجار روی کرده است. پرسش […]

مردمشناسی فرهنگی و سیاست / ۱فرمانروایی و فرمانروا چرا شیفتگی؟ چرا برخی رهبران سیاسی را همگان بی چند و چون می پذیرند؟پهلوانِ قهرمان در فرهنگ سیاسی / اجتماعی ایرانی پیش انگاره (=فرض) دربارهء فرمانروا چنین است: – پهلوان است و بر همه چیره پس قهرمان است. – داناترین است و دادگرترین، خود، نماد راستی و […]

آیینهای سوگواری در لُرِ بزرگ (بختیاری) در سده ۱۴ میلادی مراسم ماتم و عزاداری در ایذه «از غرایب اتفاقاتی که آن روز بر سر من آمد این بود که وقتی وارد شدم دیدم قضات و خطیبان و سادات به دیوار تالار تکیه زده ­اند. ازکثرت جمعیت جا نبود همه مردم یا می­ گریستند یا تظاهر […]

هر از چند گاهی شنیده یا دیده می شود کسانی که سالیانی دراز از میهن خود دور بوده اند هنگامی که پایان زندگی خود را نزدیک می بینند می خواهند که پس از مرگ تنشان را به کشور زادگاهشان برگردانده در آنجا به خاک بسپارند. در میان چنین کسانی همه گونه مردمی دیده می شوند؛ […]

یکم: بختیاریبرابر سندهای نوشتاری در دسترس، بَهرِ کم در روزگار نزدیک به ما دگرگونی چشمگیری در برگزاری آیینهای سوگواری در بختیاری روی نداده است. با اینهمه، واژگانی که در یادکرد این آیینها در نوشته های یکی از بزرگان پیشین بختیاری به کار رفته می تواند ما را به دریافت و برداشت خود این مردم از […]

داستان دوازده برادر و ننه سرما و چله بزرگ و چله کوچک:چله‌ی بزرگچله‌ی کوچکچارچارسدهاَهمن‌ و بهمنسیاه‌بهارو سرما پیرزنزمستان به دو بخش تقسیم می شود :چله بزرگ(چله کلان )چله کوچک (چله خرد )_ چله بزرگ از ( یکم دی ماه تا دهم بهمن ماه) و چهل روزِ تمام هست .چله کوچک از(یازدهم بهمن تا پایان بهمن […]

استوره بازگویی و در بُنِ خود بازآفرینی کارهایی ست که مردم روزگاران گذشته می پنداشتند در زمان بی آغاز و بی انجام (Ilo Tempora)روی داده و دربارهء ایزدان و آفریدگان و پیوند میان ایشان است. نیز استوره نشاندهندهء جایگاه آدمیان در این جهان است. این بازگویی و بازآفرینی، کاری ست ورجاوند. استوره پدیده ای ست […]

شاید بتوان گفت افراسیاب یکی از پلیدترین چهره های استوره ای ایرانی ست، اگر نه پلیدترینشان. چرا او را پلید می یابیم؟ چه می کند که چنین پلید می نماید؟از نامش آغاز کنیم؛یکی معنیهای نام وی را پورداوود به گفتاورد از فردینانـد یوسـتی برگرفتـه از واژه Frangrasyan (فْرنگْرَسیَن) اوستایی، به معنی « کسی که بسیار […]

نوشته Kishan Khoday قدرت استوره‌شناسی، از جمله موارد دیگر، در توانایی آن در ایفای نقشِ بستری برای روح خلاق است. استوره‌شناسی به مردم درکی از ریشه‌هایشان می‌دهد، برای مثال از طریق روایت‌هایش پیرامون ریشه‌ها و بنیان‌های کیهان و جهان، و داستان‌هایی درباره ظهور یا زوال یک جامعه. استوره، ماجراجویی‌های دلیرانه بشریت را برای چیره شدن […]

در همه سرزمینهای پیرامون بختیاری آیینهای سوگواری کمابیش همانند روش سوگواری بختیاریان است. به دیگر سخن، در پهنه گسترده ای از ایران همین گونه سوگواری کرده یا می کنند. هرچند در برخی جاها بخشهایی از آیینها کنار گذاشته شده است.در لرستان، همسایه شمال باختری بختیاریان، و کهگیلویه و بویر احمدی در جنوب باختری و خاوری […]